Niêu cá kho làng Vũ Đại Hoàng Thơ

2005

Căn bếp nhỏ nằm lọt thỏm cuối ngõ làng Vũ Đại.
Củi nổ lách tách. Niêu đất đen bóng xếp thành hàng.
Nước kho sôi liu riu, thơm lừng mùi riềng, mùi gừng.

Bố mẹ tôi kho cá cho những ai gọi điện về đặt.
Có hôm kho thuê cho nhà khác, đến khuya mới tắt bếp.

Lửa lúc nào cũng đỏ rực, ấm áp.
Nhưng mùi cá kho thơm nức ấy chỉ loanh quanh trong mấy con ngõ nhỏ.

2011

Tôi là Ninh, con út nhà ông Thế.
Năm ấy tôi còn khoác trên mình bộ quân phục.

Mỗi lần về phép, tôi thấy nhà này, nhà kia trong làng tất bật gửi cá đi xa.
Còn bếp nhà mình vẫn lặng lẽ, ngồi chờ từng cuộc điện thoại.

Một câu hỏi cứ day dứt mãi trong đầu tôi:
"Làm sao để niêu cá của bố mẹ đi được xa hơn cái ngõ nhỏ này?"

2015

Tôi bắt đầu đi học, cặm cụi từng buổi.
Học cách bán hàng trên internet – thứ trước đó tôi hoàn toàn xa lạ.

Và cái tên Cá Kho Hoàng Thơ ra đời từ những đêm miệt mài ấy.

2018

Tôi ra quân, xếp gọn ba lô, trở về căn bếp quen thuộc.
Cùng bố – ông Thế, cũng từng là người lính – giữ ngọn lửa của gia đình.

Hai bố con hì hụi xây kênh, loay hoay chạy quảng cáo.
Chỉ mong một điều giản dị:
món quê nhà mình, thật nhiều người được nếm.

Đơn hàng đi xa đầu tiên

Một niêu cá được gói ghém cẩn thận.
Theo chuyến bay từ Hà Nội vào tận Nha Trang.

Chúng tôi hồi hộp chờ tin.
Rồi tin về.
Niêu vỡ tan.

Mất gần 15 triệu đồng.
Với một cơ sở vừa chập chững bắt đầu, đó là số tiền lớn đến nghẹn lòng.

Mẹ tôi phản đối quyết liệt.
Nhiều người lắc đầu khuyên: "Thôi, dừng lại đi con."

Bếp hôm ấy im ắng lạ thường.
Nhưng sáng hôm sau, bố con tôi vẫn lặng lẽ nhóm lửa.

Lần gửi sau, bọc kỹ hơn, chèn chặt hơn.
Lần sau nữa, đổi cách gửi, đổi đường đi.
Mỗi niêu cá rời bếp là một bài học đắt giá.

Chầm chậm, bền bỉ, niêu cá Hoàng Thơ đã đi khắp dọc dài đất nước.
Qua bưu điện gõ cửa tận nhà.
Qua những chuyến xe khách rì rầm trong đêm, kịp bữa cơm sớm mai.

Bây giờ

Mỗi năm, hơn 10.000 niêu cá thơm nức rời bếp Hoàng Thơ.
Về với những mâm cơm sum vầy khắp mọi miền.

Củi vẫn nổ lách tách. Nước kho vẫn sôi liu riu.
Và chúng tôi vẫn giữ nguyên lời hứa từ ngày đầu:
bạn đặt rồi, bếp mới nhóm lửa.